บทความ BIOTECH-X
อายุชีวภาพคืออะไร และต่างจากอายุจริงอย่างไร
เผยแพร่ · อัปเดต · โดย บริษัท ไบโอเทค-เอ็กซ์ จำกัด
อายุจริงนับจากวันเกิด ส่วนอายุชีวภาพเป็นค่าประเมินสภาพร่างกายจากข้อมูลที่วิธีคำนวณกำหนด ผลจึงอาจต่างกันตามข้อมูลและแบบจำลองที่ใช้ และไม่ใช่คำวินิจฉัยโรค
คำตอบสั้นๆ
อายุจริงหรือ chronological age คือระยะเวลานับจากวันเกิด ส่วนอายุชีวภาพหรือ biological age เป็นค่าประเมินจากตัวชี้วัดและแบบจำลองที่กำหนด คนอายุเท่ากันจึงอาจได้ค่าอายุชีวภาพต่างกัน ค่านี้ใช้อธิบายแนวโน้มตามวิธีนั้น ไม่ใช่อายุของอวัยวะทุกส่วนและไม่ใช่การวินิจฉัยโรค
ประเด็นสำคัญ
- 01
อายุจริงเป็นเวลา แต่อายุชีวภาพเป็นค่าประเมิน
- 02
ต้องอ่านพร้อมวิธีคำนวณและข้อมูลที่ใช้
- 03
ใช้ติดตามแนวโน้มร่วมกับแพทย์ ไม่ใช้วินิจฉัยโรค
ทำไมอายุชีวภาพจึงไม่เท่ากับอายุจริง
แบบจำลองอายุชีวภาพนำข้อมูลที่วัดได้มาคำนวณ ตัวอย่างคือ PhenoAge ซึ่งใช้อายุจริงร่วมกับผลแล็บเก้าค่า ส่วนนาฬิกาเอพิเจเนติกใช้รูปแบบ DNA methylation แบบจำลองแต่ละชนิดจึงอาจให้ค่าต่างกันแม้ใช้ตัวอย่างจากคนเดียวกัน
ค่าที่สูงหรือต่ำกว่าอายุจริงไม่ได้บอกสาเหตโดยตรง เป็นผลรวมจากตัวแปรที่สูตรนั้นใช้ การอ่านผลจึงควรดูค่าแล็บแต่ละรายการ ประวัติสุขภาพ และช่วงอ้างอิงของห้องปฏิบัติการประกอบกัน
ควรใช้ค่าอายุชีวภาพอย่างไร
ค่านี้เหมาะกับการสรุปภาพรวมตามแบบจำลองและการติดตามแนวโน้ม หากจะเปรียบเทียบตามเวลา ควรใช้วิธีเดิม หน่วยเดิม และพิจารณาปัจจัยที่ทำให้ผลแล็บเปลี่ยนไป ความแตกต่างเล็กน้อยจากครั้งเดียวไม่ควรใช้เป็นข้อสรุปทางการแพทย์โดยลำพัง
